Kluczowy komponent, który decyduje o tarciu, zużyciu i żywotności państwa napędu.
Wybór właściwego środka smarnego jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na trwałość i niezawodną pracę przekładni podnośnikowej. Środek smarny tworzy warstwę ochronną między metalowymi powierzchniami, redukuje tarcie i zużycie, odprowadza ciepło i chroni przed korozją. Nieodpowiedni środek smarny może prowadzić do znacznie zwiększonego zużycia, zakłóceń w działaniu i przedwczesnej awarii – a w skrajnych przypadkach wpłynąć na roszczenia gwarancyjne. Jasne i jednoznaczne zalecenia dotyczące smarowania są zatem istotnym wkładem w bezpieczne użytkowanie systemów podnośników śrubowych.
Różne wymagania dla różnych komponentów
Ważne do zrozumienia: Różne podzespoły przekładni śrubowej stawiają różne wymagania środkowi smarnemu. Z reguły nie istnieje „jeden smar do wszystkiego”.
- Śruba z gwintem trapezowym (TR): Wysoki nacisk powierzchniowy i tarcie ślizgowe wymagają smarów o bardzo dobrych właściwościach smarowania awaryjnego i wysokiej odporności na nacisk (dodatki EP).
- Napęd śrubowy kulowy (KGT): Tarcie toczne i często wyższe prędkości wymagają smaru, który dobrze zwilża kulki, zapewnia stabilne tworzenie filmu smarnego i pozostaje niezmienny nawet podczas ciągłej pracy.
- Przekładnia (ślimacznica/ślimak): Tutaj najczęściej stosuje się smar płynny, który dobrze rozprowadza się w obudowie i niezawodnie smaruje boki uzębienia.
Przewodnik po środkach smarnych ZIMM dla systemów podnośników śrubowych
Poniższe zestawienia przedstawia typowe rodzaje smarów do różnych zastosowań. Wymienione produkty służą jako przykład; decydujące znaczenie mają zawsze dopuszczenia i informacje zawarte w instrukcji obsługi.
| Obszar zastosowania | Komponent | Zalecany typ środka smarnego / przykładowy produkt |
| Standardowy | Śruba trapezowa (TR) | Mineralny smar EP (np. Tribol GR 4020/460-2 PD) |
| Standardowy | KŚruba kulowa (KGT) | Syntetyczny smar (np. Tribol GR 4747/220-2) |
| Standardowy | Przekładnia (seria Z / GSZ, do wielkości 200) | Półpłynny smar syntetyczny (np. Optileb GR UF 00) |
| Wysoka temperatura (50–100 °C) | Śruba trapezowa (TR) | Syntetyczny smar (np. Tribol GR 4747/220-2) |
| Wysoka temperatura (50–100 °C) | Śruba kulowa (KGT) | Specjalny smar na bazie PFPE (np. SYN-Setral-INT/250 S-2) |
| Wysoka temperatura (50–100 °C) | Przekładnia (seria ZE / GSZ) | Specjalny półpłynny smar na bazie PFPE (np. SYN-Setral-INT/250 S-0) |
| Niska temperatura (–30 °C bis +30 °C) | Śruba trapezowa (TR) | Syntetyczny smar (np. Tribol GR 4747/220-2) |
| Niska temperatura (–30 °C bis +30 °C) | Śruba kulowa (KGT) | W wielu przypadkach taki sam smar jak standardowy (już syntetyczny) |
| Niska temperatura (–30 °C bis +30 °C) | Przekładnia (seria ZE / GSZ) | Półpłynny smar syntetyczny (standardowy) |
| Przemysł spożywczy (NSF-H1) | Śruba trapezowa (TR) | Syntetyczny smar spożywczy (np. Tungrease CP-2) |
| Przemysł spożywczy (NSF-H1) | Śruba kulowa (KGT) | Syntetyczny smar spożywczy (np. Tungrease CP-2) |
| Przemysł spożywczy (NSF-H1) | Przekładnia (seria ZE / GSZ) | Półpłynny smar z atestem NSF-H1, zatwierdzony przez producenta |
Wskazówka: Decydujące są zawsze konkretne dopuszczenia, klasy lepkości i oznaczenia produktów zawarte w odpowiedniej instrukcji obsługi ZIMM.
Jak nakładać środek smarny?
- Przekładnia: Przekładnie są zazwyczaj napełniane fabrycznie. Dosmarowywanie lub wymiana smaru odbywa się poprzez przewidziane do tego celu smarowniczki lub śruby wlewowe/spustowe. Należy przy tym używać wyłącznie zatwierdzonych środków smarnych i przestrzegać ilości napełnienia podanych w dokumentacji.
- Śruba podnosząca (TR / KGT): Przed ponownym smarowaniem należy wyczyścić śrubę (usunąć brud, resztki starego smaru). Smar nałożyć równomiernie na gwint; podczas ruchu film smarny rozprowadzi się w nakrętce. Niektóre nakrętki posiadają otwory smarowe: w tym przypadku smar można wtłoczyć bezpośrednio do nakrętki, co zapewnia bardzo dobre rozprowadzenie wewnętrzne. Oddzielne kanały smarowe umożliwiają w razie potrzeby odrębne smarowanie, które można uzupełniać w trakcie pracy.
- Ważna wskazówka praktyczna:
- Na nieosłoniętych śrubach (bez mieszka osłonowego / osłony) nie należy nakładać nadmiernie smaru, ponieważ zbyt gruba warstwa smaru wiąże brud i kurz.
- Śruba powinna być pokryta jedynie cienką i równomierną warstwą – w połączeniu z odpowiednią ochroną (np. mieszkiem osłonowym) stanowi to najlepszą podstawę dla niskiego tarcia i długiej żywotności.
- Konsekwentny dobór środka smarnego dostosowany do zastosowania i otoczenia, w połączeniu z właściwą techniką nakładania, jest tym samym jednym z kluczowych czynników decydujących o niezawodności całego systemu.
